Gezondheid omwonenden agrarische percelen

Aanvraag voor: Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012
Type: Toegang tot databestand
Status: Goedgekeurd
Bestanden:
Gegevens aanvrager
Organisatie: RIVM
Adres organisatie:

Postbus 1

3720 BA Bilthoven

Aanvraaggegevens
Titel onderzoek: Gezondheid omwonenden agrarische percelen
Is uw organisatie opdrachtgever voor het onderzoek?
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
Voert u dit onderzoek uit in samenwerking met andere organisaties, zoals universiteiten en onderzoekinstituten?
Institute for Risk Assesment Sciences (IRAS), Universiteit Utrecht
Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL)
Omschrijving van onderzoek:
Achtergrond
In de land- en tuinbouw worden bestrijdingsmiddelen gebruikt om gewassen te beschermen tegen ziekten en plagen. Omwonenden van landbouwpercelen vragen zich soms af of zij gezondheidsrisico’s lopen door de toepassing van die middelen. Telers hebben te voldoen aan uitgebreide (Europese) wet- en regelgeving. Die regelgeving is bedoeld om te voorkomen dat mens en milieu met te veel bestrijdingsmiddelen in aanraking komen. De vraag is of directe omwonenden daarmee voldoende beschermd zijn. Dat is voor de Nederlandse situatie nog nooit onderzocht.
Uiteenlopende gezondheidsproblemen zijn gerapporteerd in relatie tot blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen onder agrariërs en commerciële toepassers van deze middelen. Hieronder vallen aandoeningen aan het zenuwstelsel, luchtwegklachten, verminderde vruchtbaarheid, en diverse vormen van kanker (Gezondheidsraad, 2014). Minder is bekend over gezondheidsproblemen onder omwonenden en de gerapporteerde effecten binnen deze groep variëren van huid en luchtwegirritaties tot aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en (chronische) stressklachten. Onderzoek naar de mogelijke gezondheidsrisico’s onder omwonenden zou zich daarom bij voorkeur moeten richten op een breed scala van aandoeningen en symptomen, om een zo volledig mogelijk overzicht te krijgen van de mogelijke nadelige gezondheidsproblemen van blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen van omwonenden.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS) en het Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL), hebben daarom van het ministerie van VWS opdracht gekregen voor een verkennend gezondheidsonderzoek. Hierbij wordt met behulp van gegevens uit bestaande registraties de mogelijke relatie verkend tussen gezondheidskenmerken en de afstand tot agrarische percelen met bepaalde teelten.

Doel
Evalueren van mogelijke lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen bij omwonenden van verschillende land- en tuinbouwpercelen in Nederland op basis van landsdekkende vragenlijsten en registraties

Vraagstellingen
1) Wat is de relatie tussen het wonen in de buurt van bepaalde gewassen en
a. Chronische aandoeningen (e.g. diabetes, hartaandoeningen, astma/COPD)
b. Ervaren en mentale gezondheid (e.g. angst en depressie, eenzaamheid)
c. Totale en oorzaakspecifieke sterfte?
2) Wat is de rol van socio-economische en leefstijlfactoren in deze associaties?

Doelpopulatie: Alle deelnemers aan de gezondheidsmonitor 2012. In een sensitiviteitsanalyse zal de populatie worden ingeperkt tot deelnemers uit niet stedelijke gebieden (urbanisatiegraad ≥ 3)

Analyseplan
De gegevens uit de gezondheidsmonitor zullen binnen de beveiligde CBS omgeving, op basis van het versleutelde persoon ID (variabele RINPERSOON) gekoppeld worden aan GBA bestanden en een aantal andere bestanden van het CBS (zie verderop). Op basis van het versleutelde woonadres (RINOBJECTNUMMER) worden data van het RIVM en het IRAS over landgebruik (en andere omgevingsfactoren) aan de woonadressen gekoppeld. Het te koppelen bestand bevat alle woonadressen uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Voor al deze adressen is de oppervlakte aan specifieke gewassen (bijv. fruitteelt, bloembollen, mais) in gedefinieerde buffers van 0- 50m, 50-100m, 100-250m, en 250-500m berekend. Daarnaast is de afstand van de adressen tot de verschillende percelen berekend. Het (versleuteld) woonadres wordt alleen gebruikt voor deze koppeling. Er worden geen geografisch herleidbare resultaten gepresenteerd.
Relaties tussen het wonen in de buurt van bepaalde gewassen en de verschillende gezondheidsparameters in de gezondheidsmonitor (vraagstelling 1a en 1b) zullen worden onderzocht door middel van dwarsdoorsnedeonderzoek, met logistische regressie. Gegevens over medicijngebruik (CBS bestand MEDICIJNTAB) zullen aan de gezondheidsmonitordata gekoppeld worden en gebruikt worden als aanvullende maat voor specifieke aandoeningen.
De relaties tussen het wonen in de buurt van bepaalde gewassen een sterfte binnen de populatie van deelnemers aan de gezondheidsmonitor (vraagstelling 1c) zullen longitudinaal worden geanalyseerd, met behulp van Cox-Proportional Hazard modellen. De longitudinale analyses zullen worden uitgevoerd na een follow-up van 4 a 5 jaar (2013 t/m 2016/2017).

Alle analyses zullen zowel met als zonder correctie voor a priori vastgestelde mogelijke verstorende variabelen worden uitgevoerd (waaronder de aangegeven leefstijl, socio-demografische en sociaal-economische factoren). Dit levert inzicht op in de rol van deze factoren in de associaties tussen omgevingsfactoren en gezondheid (vraagstelling 2).
De beschreven analyses met gegevens over medicijngebruik en sterfte zullen ook voor de gehele volwassen Nederlandse populatie worden uitgevoerd. Informatie uit de gezondheidsmonitor over de correlatie tussen het wonen in de buurt van bepaalde gewassen enerzijds en socio-economische en leefstijlfactoren anderzijds zal hierbij gebruikt worden om de effectschattingen indirect voor deze factoren te corrigeren. Hetzelfde geldt voor de effectschattingen van de relaties met sterfte (vraagstelling 1c), welke voor de gehele Nederlandse volwassen populatie zullen worden onderzocht (longitudinaal, met behulp van Cox-Proportional Hazard modellen).  
Welke onderwerp(en) heeft u voor uw onderzoek nodig?
Ervaren gezondheid, Chronische aandoeningen, Angst & depressie, Eenzaamheid, Lengte & gewicht, Bewegen, Alcoholgebruik, Roken
Welke achtergrondkenmerken heeft u voor uw onderzoek nodig?
Etniciteit/herkomst, Geografische indicator; GGD niveau, Geografische indicator; gemeentecode, Geografische indicator; postcode, Geslacht, Huishoudsamenstelling, Inkomen, Leeftijd, Opleiding, Werksituatie
Wenst u de gegevens te koppelen aan andere (registratie) bestanden?
CBS-bestanden:
- GBA bestanden (GBAPERSOONTAB, GBABURGERLIJKSTAATBUS, GBAADRESOBJECTBUS)
- IHI (integraal huishoudens inkomen)
- HOOGSTEOPLTAB
- SECMBUS (sociaal economische categorie)
- MEDICIJNTAB

Milieudata RIVM en Universiteit Utrecht (bestanden met gegevens over het wonen in de buurt van bepaalde percelen).

gegevens van het sociaal en cultureel planbureau (SCP) over Sociaal economische status per postcodegebied (pc4)

Voor het onderzoek is een project geopend bij het CBS: project 7874 ‘Gezondheid omwonenden agrarische percelen’. De hierboven genoemde CBS bestanden zijn in dit kader al voor het project ter beschikking gesteld. De koppeling met gegevens van de gezondheidsmonitor willen we graag aan dat project toevoegen.
Op welk geografisch niveau worden de gegevens gepubliceerd?

Waar worden de gegevens gepubliceerd of gerapporteerd?
De resultaten zullen worden gepubliceerd in een openbaar Nederlandstalig rapport, als artikelen in internationale, open access, wetenschappelijke tijdschriften, en in een proefschrift.
Wat is de verwachte datum van publicatie of rapportage van gegevens (maand-jaar)?
Het Nederlandstalig rapport zal als eerste gepubliceerd worden (januari 2018). Vervolgens zullen de wetenschappelijke artikelen en het proefschrift geschreven worden. Grofweg is de planning als volgt:
Januari 2018: Nederlandstalig rapport
Juli 2018: Artikel 1: Resultaten cross-sectionele analyses binnen de gezondheidsmonitor
December 2018: Artikel 2: Resultaten heel Nederland (sterfte en/of medicijngebruik), met indirecte correctie voor leefstijlfactoren uit de gezondheidsmonitor)
Juli 2019: Proefschrift
Overige opmerkingen:
Het project is een samenwerking tussen het RIVM en het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS) van Universiteit Utrecht. Op het project is een AIO aangesteld bij het IRAS. De analyses zullen worden uitgevoerd via de remote access verbinding op het RIVM.