Blog

Sociale veiligheid is de basis voor leren en opgroeien

Geschreven door Klaas Hiemstra, directeur Stichting School en Veiligheid

Alle jongeren in Nederland gaan naar school. De school heeft daarmee een belangrijke taak bij het leren en opgroeien van leerlingen. Taal en rekenen, maar ook begrip van de wereld en de samenleving. Naast kennis en vaardigheden gaat het daarbij om houding, normen en waarden. Deze opdracht is vastgelegd in de kerndoelen, waarin staat beschreven welke vakken met welke doelen moeten worden aangeboden. Scholen moeten daarbij zelf invullen hoe die vakken worden ingevuld. Voor de meeste ouders zit de kneep in dat laatste stukje, “hoe krijgt mijn kind nu eigenlijk les?”

Voor veel ouders is het volstrekt duidelijk dat de functie van de school niet slechts beperkt is tot kennisoverdracht, maar ook ingaat op opvoeden en begeleiden van leerlingen. De bekende tafeltjes-avonden op scholen gaan over “hoe onze kinderen het doen op school” en dat is meer dan alleen de cijfers voor Engels of wiskunde. Ouders verwachten van de school, om precies te zijn van de leerkracht of de mentor, een gesprek onder medeopvoeders, die betrokken zijn en spreken met verstand van zaken. Misschien wel dezelfde verwachting die ouders hebben als toen ze nog met hun kind het consultatiebureau bezochten.

Recent heeft de aandacht rond pesten de pedagogische rol van de school bij opgroeien en leren versterkt in beeld gebracht. We zien dat voor jongeren de school de plek is waar ze leren met elkaar om te gaan, grenzen te verkennen en zichzelf en anderen te ontdekken. Daarbij wordt ook helder dat bij dat verkennen er ook makkelijk grenzen worden overschreden. Geen ramp, maar wel iets waarop correctie en aandacht nodig is, dus een taak van de opvoeders en professionals in en om de school.

Simpel gezegd, maar in de dagelijkse schoolpraktijk nog niet zo simpel. Pesten is lastig, cyberpesten is een probleem. Hoe te handelen bij seksueel grensoverschrijdend gedrag? Wat te doen bij agressie en geweld? Wat mag de school wel en wat niet? Wat moet de school en wie dan? De aandacht voor sociale veiligheid in de school is essentieel voor het leren en opgroeien van jongeren, ook al maken diezelfde jongeren er soms een potje van. In het recente onderwijsverslag van de onderwijsinspectie valt te lezen dat we daarin nog belangrijke stappen hebben te zetten.

Opvoeden is leren: elke situatie is net weer anders, maar we worden steeds wijzer in het er op kunnen vertrouwen dat we de volgende situatie goed aan kunnen, ook al weten we nog niet hoe dat volgende moment er uit ziet. Dat heet in het Engels ‘tacit knowledge’. De overheid onderkent dat ook en zorgt ervoor dat er informatie, advies en ondersteuning wordt geboden voor scholen en opvoeders via de site van Opvoeden.nl en via de site Schoolenveiligheid.nl.

Sociale veiligheid is de basis voor leren en opgroeien, niet alleen voor leerlingen, maar ook voor de opvoeders zelf.

Klaas Hiemstra

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.