Effecten van zowel negatieve (luchtverontreiniging, geluid) als positieve (groen) omgevingsfactoren op de gezondheid van volwassenen (uitbreiding/verdieping eerdere aanvraag met koppeling Medicijntab)

Aanvraag voor: Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012
Type: Toegang tot databestand
Status: Goedgekeurd
Bestanden:
Gegevens aanvrager
Organisatie: RIVM
Adres organisatie:

Postbus 1

3720BA Bilthoven

Aanvraaggegevens
Titel onderzoek: Effecten van zowel negatieve (luchtverontreiniging, geluid) als positieve (groen) omgevingsfactoren op de gezondheid van volwassenen (uitbreiding/verdieping eerdere aanvraag met koppeling Medicijntab)
Is uw organisatie opdrachtgever voor het onderzoek?
Voert u dit onderzoek uit in samenwerking met andere organisaties, zoals universiteiten en onderzoekinstituten?
Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS), Universiteit Utrecht
Omschrijving van onderzoek:
Achtergrond
In hun dagelijkse leven, worden mensen blootgesteld aan een opeenstapeling van milieurisico's, zoals luchtverontreiniging en geluid, maar ook aan omgevingsfactoren met een mogelijk positief effect op de gezondheid, zoals groen in de leefomgeving.

Verschillende studies hebben laten zien dat luchtverontreiniging in verband staat met cardiovasculaire en respiratoire mortaliteit en morbiditeit. Effecten van geluid zijn onder andere onderzocht voor cardiovasculaire aandoeningen en hoge bloeddruk. Groen in de leefomgeving is in verband gebracht met verminderde cardiovasculaire aandoeningen, verminderde angst en depressie en een betere ervaren gezondheid. In de meeste van deze studies zijn de effecten onderzocht voor slechts één van deze factoren. Slechts enkele studies hebben de gecombineerde effecten van twee van deze factoren (gericht op confounding) onderzocht, laat staan gecombineerde effecten van alle drie. Omdat beleidsmaatregelen vaak van invloed zijn op meerdere omgevingsfactoren, is kennis van de gezamenlijke effecten van meerdere, tegelijk voorkomende, blootstellingen nodig om hun gecombineerde effecten op de gezondheid in beleidsscenario's te evalueren. Bovendien is inzicht nodig in de rol van socio-demografische, socio-economische en leefstijlfactoren in deze associaties.

Om de gecombineerde effecten van, en interacties tussen, verschillende milieufactoren met voldoende power te kunnen onderzoeken zijn grote datasets nodig. De afgelopen jaren heeft het RIVM onderzoek gedaan naar milieu-gerelateerde sterfte in Nederland met data uit GBA, doodsoorzaakregistratie, overige statistische bestanden van CBS en milieudata van RIVM. Hierbij worden gegevens uit de verschillende bestanden binnen de beveiligde CBS-omgeving op individueel niveau gekoppeld, waarmee blootstellings-effect relaties voor de gehele Nederlandse bevolking zijn vastgesteld (Fischer et al, 2015). Hiermee beschikt Nederland op internationaal niveau over het grootste cohort waarin deze relaties op zo’n laag ruimtelijk aggregatieniveau zijn onderzocht.

Een belangrijke tekortkoming van het werken met grootschalige registratiedata is dat geen informatie beschikbaar is over leefstijlfactoren zoals roken, bewegen en alcoholgebruik. Met de informatie uit de gezondheidsmonitor kan inzicht gekregen worden in de mate waarin de relaties tussen omgevingsfactoren en gezondheid vertekend kunnen zijn door onvolledige correctie voor de invloed van leefstijlfactoren. Daarnaast biedt de gezondheidsmonitor de mogelijkheid om de (gecombineerde) effecten van milieufactoren voor andere eindpunten dan sterfte te onderzoeken. Dit betreft zowel chronische aandoeningen die al eerder in verband zijn gebracht met milieublootstelling (zoals hartaandoeningen en astma/COPD), als gezondheidsparameters die relatief nieuw zijn in het milieu en gezondheid domein (zoals angst en depressie).


Doel
Doel van het project is het evalueren van de individuele en gecombineerde effecten van verschillende omgevingsfactoren (m.n luchtverontreiniging, geluid, groen) op de gezondheid van volwassenen op basis van landsdekkende vragenlijsten en registraties

Vraagstellingen
1) Wat is de relatie tussen blootstelling aan luchtverontreiniging, geluid en groen op het woonadres enerzijds en socio-economische en leefstijlfactoren (e.g. roken, alcoholgebruik, overgewicht, bewegen) anderzijds?
2) Wat is de relatie tussen blootstelling aan luchtverontreiniging, geluid en groen en
a. Chronische aandoeningen (e.g. diabetes, hartaandoeningen, astma/COPD)
b. Ervaren en mentale gezondheid (e.g. angst en depressie, eenzaamheid)
c. Totale en oorzaakspecifieke sterfte?
3) Wat is de rol van socio-economische en leefstijlfactoren in deze associaties?

Doelpopulatie: Alle deelnemers aan de gezondheidsmonitor 2012

Analyseplan
De gegevens uit de gezondheidsmonitor zullen binnen de beveiligde CBS omgeving, op basis van het versleutelde persoon ID (variabele RINPERSOON) gekoppeld worden aan GBA bestanden en een aantal andere bestanden van het CBS (zie verderop). Gegevens over blootstelling aan luchtverontreiniging, geluid en groen van het RIVM en de Universiteit Utrecht worden hieraan gekoppeld met behulp van het versleuteld woonadres (variabelen RINOBJECTNUMMER en RINADRES). Het (versleuteld) woonadres wordt alleen gebruikt voor deze koppeling.

Er worden geen geografisch herleidbare resultaten gepresenteerd.

Als eerste zal de correlatie tussen blootstelling aan de genoemde milieufactoren en socio-economische en leefstijlfactoren anderzijds onderzocht worden (vraagstelling 1). Dit levert inzicht op in de mate waarin de onderzochte factoren de relaties tussen milieu en gezondheid kunnen verstoren (‘potential for confounding’). Dit inzicht is niet alleen van belang voor de analyses onder vraagstelling 2 en 3, maar kan ook gebruikt worden om effectschattingen van andere studies met ontbrekende informatie over deze factoren indirect te corrigeren.

Relaties tussen blootstelling aan de genoemde milieufactoren en de verschillende gezondheidsparameters in de gezondheidsmonitor (vraagstelling 2a en 2b) zullen worden onderzocht door middel van dwarsdoorsnedeonderzoek, met logistische regressie. Gegevens over medicijngebruik (CBS bestand MEDICIJNTAB) zullen aan de gezondheidsmonitordata gekoppeld worden en gebruikt worden als aanvullende maat voor specifieke aandoeningen. De relaties tussen omgevingsfactoren een sterfte binnen de populatie van deelnemers aan de gezondheidsmonitor (vraagstelling 2c) zullen longitudinaal worden geanalyseerd, met behulp van Cox-Proportional Hazard modellen. De longitudinale analyses zullen worden uitgevoerd na een follow-up van 4 a 5 jaar (2013 t/m 2016/2017).
Welke onderwerp(en) heeft u voor uw onderzoek nodig?
Ervaren gezondheid, Chronische aandoeningen, Beperkingen, Angst & depressie, Eenzaamheid, Lengte & gewicht, Bewegen, Alcoholgebruik, Roken
Welke achtergrondkenmerken heeft u voor uw onderzoek nodig?
Etniciteit/herkomst, Geografische indicator; GGD niveau, Geografische indicator; gemeentecode, Geografische indicator; postcode, Geslacht, Huishoudsamenstelling, Inkomen, Leeftijd, Opleiding, Werksituatie
Wenst u de gegevens te koppelen aan andere (registratie) bestanden?
CBS bestanden
- GBA bestanden (GBAPERSOONTAB, GBAOVERLIJDENTAB, GBABURGERLIJKSTAATBUS, (GBAADRESBUS, GBAADRESOBJECTBUS)
- IHI (integraal huishoudens inkomen)
- HOOGSTEOPLTAB
- SECMBUS (sociaal economische categorie)
- DO (Doodsoorzaken)
- MEDICIJNTAB (toevoeging tov eerdere, in februari 2015 goedgekeurde, aanvraag)

Milieudata RIVM en Universiteit Utrecht (bestanden met gegevens over luchtverontreiniging, geluid en groen voor alle adressen in het GBA).

De koppeling tussen CBS bestanden en milieudata van het RIVM is door het RIVM al eerder gedaan in het kader van het project ‘milieugerelateerde sterfte’ (project 7267). Van het CBS is toestemming gekregen om het onderzoek binnen dit project te verbreden naar ‘milieu-gerelateerde sterfte, gezondheid en medische consumptie’. De hierboven genoemde CBS bestanden zijn in dit kader al voor het project ter beschikking gesteld. De koppeling met gegevens van de gezondheidsmonitor willen we graag aan dat project toevoegen.
Op welk geografisch niveau worden de gegevens gepubliceerd?

Waar worden de gegevens gepubliceerd of gerapporteerd?
De resultaten zullen worden gepubliceerd als artikelen in internationale, wetenschappelijke tijdschriften en in 2 proefschriften. Daarnaast zal een samenvatting in een Nederlandstalig tijdschrift gepubliceerd worden.
Wat is de verwachte datum van publicatie of rapportage van gegevens (maand-jaar)?
De looptijd van het project is 5 jaar (1-1-2015 t/m 31-12-2019). De wetenschappelijke artikelen zullen gedurende deze periode gepubliceerd worden. De precieze planning is afhankelijk van de uiteindelijke verdeling van de activiteiten van de AIOs en post-doc. Grofweg is de planning als volgt:
Juli 2016: Artikel(en) over vraagstelling 1
December 2017: Artikel(en) over vraagstelling 2a
December 2018: Artikel(en) over vraagstelling 2b
December 2019: Artikel(en) over vraagstelling 2c
Artikel(en) over vraagstelling 3
Samenvatting Nederlandstalig tijdschrift
Overige opmerkingen:
Het project is een samenwerking tussen het RIVM en het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS) van Universiteit Utrecht. Het onderzoek maakt onderdeel uit van het van het Strategisch Programma RIVM (SPR) project HERACLES (Health effects of Environmental Risks and Amenities using Cross-sectional and Longitudinal Epidemiological Studies) en het ‘Healthy Urban Living’ (HUL) project van de Universiteit Utrecht. Op het gezamenlijke onderzoek zullen 2 AIOs (gefinancierd vanuit het HERACLES project) en 1 post-doc (gefinancierd vanuit het HUL project) werkzaam zijn. De analyses zullen worden uitgevoerd via de remote access verbinding op het RIVM.

Deze aanvraag betreft een uitbreiding/verdieping van de in februari 2015 goedgekeurde aanvraag.
Ten opzichte van deze eerdere aanvraag is alleen de koppeling met het CBS bestand MEDICIJNTAB toegevoegd. Medicijngebruik als maat voor specifieke aandoeningen (bijvoorbeeld medicijnen voor diabetes, ter ondersteuning van zelfgerapporteerde diabetes) wordt hierbij aan de analyses toegevoegd.