Overbehandeling met opiaten in verschillende populaties in Nederland: redenen en risico’s

Aanvraag voor: Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012
Type: Toegang tot databestand
Status: Goedgekeurd
Bestanden:
Gegevens aanvrager
Organisatie: LUMC
Adres organisatie:

Albinusdreef 2

2300RC Leiden

Aanvraaggegevens
Titel onderzoek: Overbehandeling met opiaten in verschillende populaties in Nederland: redenen en risico’s
Is uw organisatie opdrachtgever voor het onderzoek?
Voert u dit onderzoek uit in samenwerking met andere organisaties, zoals universiteiten en onderzoekinstituten?
Onderzoeksgroep

Anesthesiologie, LUMC
Eveline van Dorp
Marieke Niesters
Albert Dahan

Klinische Epidemiologie, LUMC
Willem Lijfering
Suzanne Cannegieter
Frits Rosendaal

Orthopedie, LUMC
Maaike Gademan
Thea Vliet Vlieland
Rob Nelissen
Omschrijving van onderzoek:
Achtergrond

Opiaatgebruik in Nederland is in de afgelopen jaren exponentieel gestegen, waarbij bijvoorbeeld alleen al in 2015 meer dan een half miljoen Nederlanders een sterk werkend morfinepreparaat kregen voorgeschreven [1]. Uit Amerikaanse data (bij ontbreken van Nederlandse gegevens) blijkt dat een deel van het probleem verklaard kan worden door het te vrijblijvend voorschrijven van opiaten na operaties [2]. Ook laten Amerikaanse studies zien dat pijnbeleving en chronische ziekten (waarvoor opiaten kunnen worden gegeven) toeneemt in bepaalde sociaal economische groepen (met name blank, van middelbare leeftijd met een lage sociaal economische klasse) [3,4]. In dit project willen wij overbehandeling met opiaten en opiaatmisbruik op regionaal en nationaal niveau in kaart brengen, en het gebruik van opiaten in specifieke populaties onderzoeken om risicofactoren te identificeren voor chronisch opiaatgebruik (een uitgebreide methode is ingediend bij het CBS met projectcode 8306). Voor de sub-onderzoekvragen: is er een verandering in pijnbeleving merkbaar in de Nederlandse populatie en worden opiaten vaker voorgeschreven bij mensen met een bepaalde sociaal-economische achtergrond of met chronische aandoeningen willen wij data opvragen van de Gezondheidsmonitor 2012 en 2016 en de volgende methode toepassen:

Methode

Data zal worden opgevraagd uit de Gezondheidsmonitor van 2012 en 2016. Van de Gezondheidsmonitor 2012 willen wij de volgende vragen opvragen:

- Ervaren Gezondheid
- Chronische aandoeningen-
- Beperkingen
- Angst en depressie
- Eenzaamheid
- Lengte en gewicht
- Bewegen
- Alcohol
- Roken
- Huiselijk geweld
- Geslacht
- Leeftijd
- Huishoudsamenstelling
- Opleiding
- Werksituatie
- Inkomen

Deze vragen uit de Gezondheidsmonitor willen wij op individueel niveau koppelen met het CBS (met een zogenaamd RIN nummer). Een CBS koppeling met het databestand “MEDICIJNTAB” zal gemaakt worden. Hieruit zullen het aantal voorschriften opiaten per jaar tussen de jaren 1 januari 2012 en 31 december 2017 (op ATC5 niveau; N02AA en N02A-overig) geleverd worden. Met behulp van het databestand “GBA” willen wij gegevens over Etniciteit/herkomst, en de Geografische indicator koppelen

Uit de gezondheidsmonitor 2016 zouden wij data willen opvragen met als doel om te kijken of in, dan wel de Nederlandse bevolking, dan wel in bepaalde specifieke subgroepen, we een trend kunnen zien van toename in slechtere gezondheidservaring, beperkingen, angst en depressie, rondkomen, alcoholisme, en slechtere regie over eigen leven. Wij zijn met name geïnteresseerd in leeftijdsgroep 40-55 jaar, met lage sociaal economische klasse omdat Amerikaanse data laat zien dat deze groep mensen met name getroffen worden door de opium epidemie in de VS [3,4]. Ook zijn wij geïnteresseerd in oudere mensen, omdat data van het NIVEL laat zien dat met name de mensen die ouder dan 75 jaar zijn in Nederland meer opiaten zijn gaan gebruiken in de afgelopen 5-10 jaar [5].

Omdat niet alle vragen even relevant zullen zijn en om rekening te houden met het feit dat er verschillen zijn in de vraagstellingen van de Gezondheidsmonitor uit 2016 t.o.v. die van de Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012, wilden wij de volgende vragen uit de Gezondheidsmonitor uit 2016 opvragen

- Ervaren Gezondheid
- Beperkingen
- Angst en depressie
- Eenzaamheid
- Lengte en gewicht
- Bewegen
- Alcohol
- Huiselijk geweld
- Geslacht
- Etniciteit/herkomst
- Leeftijd
- Huishoudsamenstelling
- Opleiding
- Werksituatie
- Inkomen

Met behulp van het databestand “GBA” willen wij gegevens over Etniciteit/herkomst, en de Geografische indicator koppelen

Statistische analysen
Statistische analysen zullen puur demografisch zijn, waarbij overall analysen en subgroep analysen (stratificatie) zullen worden verricht:

a) Om te kijken wat het verloop is van opiaat gebruik in Nederland met als referentiegroep de Gezondheidsmonitor 2012. Zowel overall als per subgroep zal gekeken worden naar het totaal aantal voorgeschreven opiaten per jaar.
b) Om te kijken of er veranderingen zijn in gezondheid, gezondheidsbeleving en risicogedrag in de gezondheidsmonitor 2016 tov 2012, Zowel overall als per subgroep

Met name zijn wij geïnteresseerd in leeftijdsgroep 40-55 jaar, met lage sociaal economische klasse, en mensen die ouder dan 75 jaar zijn. Maar ook zullen we overall analysen en andere, nog nader te definiëren, subgroepen in post hoc analysen onderzoeken.

Referenties
1. https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2016/aantal-oxycodon-gebruikers-in-drie-jaar-tijd-verdubbeld
2. Brat GA, et al. Postsurgical prescriptions for opioid naive patients and association with overdose and misuse: retrospective cohort study. BMJ. 2018;360:j5790.
3. Case A, et al. Mortality and morbidity in the 21(st) century. Brookings Pap Econ Act. 2017 Spring;2017:397-476.
4. Case A, et al. Rising morbidity and mortality in midlife among white non-Hispanic Americans in the 21st century. Proc Natl Acad Sci U S A. 2015;112:15078-83.
5. https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/Rapport_voorschrijven_opioiden.pdf

aanvulling; zie veld overige opmerkingen.
Welke onderwerp(en) heeft u voor uw onderzoek nodig?
Alcoholgebruik, Angst & depressie, Beperkingen, Bewegen, Chronische aandoeningen, Eenzaamheid, Ervaren gezondheid, Huiselijk geweld, Lengte & gewicht, Roken
Welke achtergrondkenmerken heeft u voor uw onderzoek nodig?
Geslacht, Leeftijd, Huishoudsamenstelling, Opleiding, Werksituatie, Inkomen
Wenst u de gegevens te koppelen aan andere (registratie) bestanden?
Koppelen aan CBS gegevens
medicijnentab (medicijngegegevns mbt opiaten)
LBZ data (ziekenhuisopnamen in Nederland tussen 2013 en 2018
Op welk geografisch niveau worden de gegevens gepubliceerd?

Landelijk (Ned Tijdschrift voor Geneeskunde)

Waar worden de gegevens gepubliceerd of gerapporteerd?
Internationaal Medisch wetenschappelijk tijdschrift
Wat is de verwachte datum van publicatie of rapportage van gegevens (maand-jaar)?
December 2019
Overige opmerkingen:
Eea is overlegd met Fatima El Messlaki, MSc, Relatiebeheerder CBS, mail: microdata@cbs.nl

aanvulling omschrijving onderzoek:
-onderwerp huiselijk geweld uit de GM 2012 wel nodig. Met die variabele uit 2012 zouden we kunnen kijken of opiaat gebruik anders is bij die groepen mensen vanaf 2012-2017
-onderwerp chronische aandoeningen 2012 wel en 2016 niet. Met de variabele uit 2012 zouden we kunnen kijken of opiaat gebruik anders is bij die mensen vanaf 2012-2017. Ik begrijp dat de 2016 variabele niet goed vergelijkbaar is met de 2012 variabele, wat de reden is dat ik de variabele chronische ziekte niet voor 2016 zou willen opvragen.