Risicoprofielen slachtoffers ouderenmishandeling

Aanvraag voor: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016
Type: Toegang tot databestand
Status: In behandeling
Bestanden:
Gegevens aanvrager
Organisatie: Regioplan Beleidsonderzoek
Adres organisatie:

Jollemanhof 18

1019 GW Amsterdam

Aanvraaggegevens
Titel onderzoek: Risicoprofielen slachtoffers ouderenmishandeling
Is uw organisatie opdrachtgever voor het onderzoek?
Ministerie van VWS
Voert u dit onderzoek uit in samenwerking met andere organisaties, zoals universiteiten en onderzoekinstituten?
Omschrijving van onderzoek:
DOEL EN ACHTERGROND
Het doel van dit onderzoek is het opstellen van profielen van slachtoffers van ouderenmishandeling ter bevordering van de herkenning en tijdige (preventieve) signalering van mogelijke slachtoffers van ouderenmishandeling. Het instrument is bedoeld voor (beroeps)groepen die met ouderen in contact staan en signalen van ouderenmishandeling kunnen opvangen. Dan gaat het met name om:
• professionele zorg (wijkteams, thuiszorg, huisartszorg, (ziekenhuis- en wijk)verpleging, spoedeisende zorg, geriatrie en intramurale zorg);
• vrijwilligerszorg en welzijn (welzijnsinstellingen, dagbesteding, religieuze gemeenschappen en migrantenorganisaties, mantelzorgondersteuning, ouderenadviseurs, casemanagers dementie);
• financiële dienstverlening (banken, notariaat, bewindvoering);
• overige partijen zoals woningbouw, mentoraat, en mogelijk politie (wijkagent).

De profielen richten zich op patronen in combinaties van achtergrond- en persoonskenmerken, kwetsbaarheden en omgevingsfactoren van slachtoffers. Aan de hand van de profielen wordt de herkenbaarheid van slachtofferschap van ouderenmishandeling vergroot. Zo bezien gaat het om het identificeren van zogenaamde red flags waardoor professionals, vrijwilligers en andere dienstverleners alert(er) zijn op mogelijke situaties van ouderenmishandeling en daar vervolgens naar kunnen handelen.

AFBAKENING
De kaders voor het opstellen van profielen van slachtoffers van ouderenmishandeling zijn als volgt:
• de profielen richten zich op ouderenmishandeling in de volle breedte. Als definitie hanteren we:
Ouderenmishandeling is al het handelen of het nalaten van handelen van al degenen die in een terugkerende persoonlijke of professionele relatie met de oudere (iemand van 65 jaar of ouder) staan, waardoor de oudere persoon lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt, en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid.
• Deze definitie, die veelvuldig wordt gebruikt in Nederland, gaat uit van de leeftijd van 65 jaar en ouder. In dit onderzoek is echter een afbakening op precieze leeftijdsgrenzen niet zo relevant, aangezien het niet om een prevalentieschatting gaat.
• Het gaat om profielen voor slachtofferschap onder alle ouderen in Nederland: zelfstandig thuiswonend, met begeleiding zelfstandig thuiswonend of intramuraal wonend of (tijdelijk) verblijvend.

Het onderzoek heeft niet tot doel om, apart voor iedere vorm van ouderenmishandeling, een uitputtende set profielen of scenario’s te omschrijven. Er zal immers overlap bestaan tussen kenmerken, kwetsbaarheden van slachtoffers van verschillende vormen van ouderenmishandeling en de context waarin zij verkeren.

AANPAK
We stellen een deels kwantitatief en deels kwalitatief georiënteerd onderzoek voor. Enerzijds richten we ons op het analyseren van bestaande datasets om zo (de contouren van) profielen van slachtoffers van ouderenmishandeling te destilleren. We gebruiken data van het prevalentieonderzoek ouderenmishandeling (WODC), gezondheidsmonitor en zo mogelijk data van Veilig Thuis (utrecht). We stellen per bestand een beknopt analyseplan op voor het destilleren mogelijke patronen (per bestand) in kenmerken, kwetsbaarheden, omstandigheden en dergelijke die duiden op verschillende profielen van slachtofferschap. We benoemen tot slot de kernelementen en patronen die belangrijk kunnen zijn voor het uitwerken van profielen.
Anderzijds voorzien we in een veldconsultatie met als doel de profielen zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de inzichten en behoeften van professionals die ouderen in beeld hebben en de profielen gaan gebruiken ten behoeve van signalering. De uitkomsten van de data-analyse dienen als input voor de veldconsultatie. De consultatie bestaat uit een groepsbijeenkomst met diverse beroepsgroepen, aanvullende interviews, een digitale feedbackronde op conceptprofielen en een eindpresentatie met terugkoppeling van de profielen.

Kern: door patronen in de dataregistraties te combineren met de expertise en ervaring van professionals en vrijwilligers, zijn we in staat om een betrouwbaar én bruikbaar instrument te ontwikkelen waarvoor tevens draagvlak bestaat onder de gebruikers.
Welke onderwerp(en) heeft u voor uw onderzoek nodig?
Alcoholgebruik, Angst & depressie, Beperkingen, Bewegen, Chronische aandoeningen (kort), Eenzaamheid, Ervaren gezondheid, Mantelzorg geven, Mantelzorg ontvangen, Ouderenmishandeling, Regie over eigen leven, Roken, Vrijwilligerswerk
Welke achtergrondkenmerken heeft u voor uw onderzoek nodig?
Geslacht, Leeftijd, Huishoudsamenstelling, Opleiding, Werksituatie, Rondkomen, Etniciteit/herkomst, Geografische indicator; gemeentecode
Wenst u de gegevens te koppelen aan andere (registratie) bestanden?
Op welk geografisch niveau worden de gegevens gepubliceerd?

Waar worden de gegevens gepubliceerd of gerapporteerd?
Er wordt een onderzoeksrapport opgesteld en aan het ministerie van VWS opgeleverd. Het rapport wordt na goedkeuring aan de Tweede Kamer aangeboden.
Wat is de verwachte datum van publicatie of rapportage van gegevens (maand-jaar)?
december 2019
Overige opmerkingen: