Kwetsbaarheid onder ouderen in Nederland

Aanvraag voor: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016
Type: Toegang tot databestand
Status: Goedgekeurd
Bestanden:
Gegevens aanvrager
Organisatie: Hanzehogeschool Groningen, Lectoraat Healthy Ageing, Allied Health Care & Nursing
Adres organisatie:

Petrus Driessenstraat 3

9714 CA Groningen

Aanvraaggegevens
Titel onderzoek: Kwetsbaarheid onder ouderen in Nederland
Is uw organisatie opdrachtgever voor het onderzoek?
Voert u dit onderzoek uit in samenwerking met andere organisaties, zoals universiteiten en onderzoekinstituten?
Omschrijving van onderzoek:
Kwetsbaarheid onder ouderen in Nederland

Doel van het project
Het doel van het project is de mate van kwetsbaarheid (frailty) onder ouderen op landelijk niveau in beeld te brengen, door middel van het samenstellen van een Frailty Index (FI) uit de Gezondheidsmonitor Ouderen 2016. Enerzijds zal inhoudelijk op de resultaten worden ingegaan door in te zoomen op verschillen tussen gezondheidsdomeinen, regio’s in Nederland en groepen ouderen. Anderzijds zal meer op het statistische proces worden ingegaan: de gecreëerde Frailty Index zal psychometrisch onderzocht worden d.m.v. Item Response Theory.

Achtergrond en analyseplan
Het gebruik van een Frailty Index voor het meten van kwetsbaarheid is een methode die door Rockwood en collega’s is ontwikkeld (Rockwood et al., 2007) en gaat uit van een opeenstapeling van tekorten (deficit accumulation). Volgens de beschreven procedure wordt een selectie gemaakt van ca. 30 items die aan een aantal voorwaarden voldoen (bijv. gerelateerd aan gezondheid, toenemen met leeftijd, als geheel omvatten ze meerdere domeinen) (Searle et al., 2008). Omdat er niet met een vaststaande set van items wordt gewerkt is het mogelijk een FI samen te stellen uit al bestaande datasets, ook als die niet specifiek op kwetsbaarheid waren gericht (Rockwood et al., 2007).
De geselecteerde items worden gehercodeerd zodat ze scores tussen 0 en 1 hebben. De totale score van een respondent op alle items wordt opgeteld en gedeeld door het aantal items (bijvoorbeeld een score van 9.25 bij een totaal van 35 items geeft een FI score van 9.25/35=0.26.) Hoe dichter de score bij 1 ligt, hoe hoger de mate van kwetsbaarheid.
Sinds de ontwikkeling ervan is deze procedure in verschillende studies en datasets gebruikt (o.a. Schoufour et al., 2016; Hoogendijk et al., 2017; Lachmann et al., 2019). Nog niet eerder is echter op landelijk niveau uit de Gezondheidsmonitor een Frailty Index samengesteld. Door dit nu te doen kunnen we onderzoeken in hoeverre de Gezondheidsmonitor Ouderen een bruikbaar instrument is voor het meten van frailty op deze manier. Evenmin is de FI psychometrisch onderzocht met behulp van Item Response Theory. Deze methode zal hopelijk nieuwe inzichten geven in de kenmerken van de schaal (zoals unidimensionaliteit, betrouwbaarheid, validiteit) en de items die erin zijn opgenomen.
Deze procedure zal herhaald worden met de data van de GM Ouderen 2020, zodra deze dataset beschikbaar is. Zo kunnen we eveneens de mate van kwetsbaarheid onder ouderen in 2020 in beeld krijgen. Deze vergelijking zal laten zien of en hoe de mate van kwetsbaarheid onder ouderen in Nederland anders is geworden ten opzichte van 2016.

Hoofd- en deelvragen
De overkoepelende/hoofdvraag van het onderzoek luidt: In welke mate zijn ouderen in Nederland kwetsbaar volgens de gegevens van de Gezondheidsmonitor Ouderen?
Deelvragen die hierbij geformuleerd zijn: Kunnen we de mate van kwetsbaarheid goed in kaart brengen met de gegevens van de Gezondheidsmonitor? Kan er een betrouwbare Frailty Index geconstrueerd worden met behulp van Item Response Theory? Hoe is de predictieve en constructvaliditeit van die FI? Zijn de verschillende domeinen van de FI unidimensionaal?
Op welke domeinen (bijv. fysieke gezondheid, mentaal welbevinden) uit zich kwetsbaarheid onder ouderen vooral? Zijn er bepaalde risicogroepen te onderscheiden, of bepaalde risicofactoren? Zijn er bepaalde risicogebieden aan te wijzen?
Welke verschillen zien we in de mate van kwetsbaarheid tussen 2016 en 2020? Op welke vlakken zien we deze verschillen vooral?

Doelpopulatie
Ouderen van 65 jaar en ouder die hebben geparticipeerd in de Gezondheidsmonitor Ouderen 2016 en/of in de Gezondheidsmonitor Ouderen 2020.

Referenties

Hoogendijk, E. O., Theou, O., Rockwood, K., Onwuteaka-Philipsen, B. D., Deeg, D. J. H., & Huisman, M. (2017). Development and validation of a frailty index in the longitudinal aging study Amsterdam. Aging Clinical and Experimental Research, 29(5), 927-933. doi:10.1007/s40520-016-0689-0 [doi]

Lachmann, R., Stelmach-Mardas, M., Bergmann, M. M., Bernigau, W., Weber, D., Pischon, T., & Boeing, H. (2019). The accumulation of deficits approach to describe frailty. PloS One, 14(10), e0223449. doi:10.1371/journal.pone.0223449 [doi]

Rockwood, K., & Mitnitski, A. (2007). Frailty in relation to the accumulation of deficits. The Journals of Gerontology: Series A, 62(7), 722-727. doi:10.1093/gerona/62.7.722

Schoufour, J. D., Erler, N. S., Jaspers, L., Kiefte-de Jong, J. C., Voortman, T., Ziere, G., . . . Franco, O. H. (2017). Design of a frailty index among community living middle-aged and older people: The Rotterdam study. Maturitas, 97, 14-20. doi:https://doi-org.nlhhg.idm.oclc.org/10.1016/j.maturitas.2016.12.002

Searle, S. D., Mitnitski, A., Gahbauer, E. A., Gill, T. M., & Rockwood, K. (2008). A standard procedure for creating a frailty index. BMC Geriatrics, 8(1), 24. doi:10.1186/1471-2318-8-24
Welke onderwerp(en) heeft u voor uw onderzoek nodig?
Alcoholgebruik, Angst & depressie, Beperkingen, Bewegen, Chronische aandoeningen (kort), Eenzaamheid, Ervaren gezondheid, Lengte & gewicht, Mantelzorg geven, Mantelzorg ontvangen, Regie over eigen leven, Roken, Vrijwilligerswerk
Welke achtergrondkenmerken heeft u voor uw onderzoek nodig?
Etniciteit/herkomst, Geografische indicator; GGD niveau , Geografische indicator; gemeentecode, Geografische indicator; postcode, Geslacht, Huishoudsamenstelling, Leeftijd, Opleiding, Rondkomen, Werksituatie
Wenst u de gegevens te koppelen aan andere (registratie) bestanden?
GBAOVERLIJDENTAB - Predictieve validiteit van de Frailty Index a.d.h.v. mortaliteit
MedicijnTAB - Predictieve validiteit van de Frailty Index a.d.h.v. medicijnverstrekkingen. En deze verstrekkingen afzetten tegen de FI: krijgen ouderen die in hogere mate kwetsbaar zijn meer medicijnen voorgeschreven?
ZVWWVPTAB - Zvw-gefinancierde wijkverpleging afzetten tegen FI: maken ouderen die in hogere mate kwetsbaar zijn meer gebruik van wijkverpleging?
GEBWMOTAB - Gebruik van Wmo afzetten tegen FI: maken ouderen die in hogere mate kwetsbaar zijn meer gebruik van de Wmo?
Op welk geografisch niveau worden de gegevens gepubliceerd?

Waar worden de gegevens gepubliceerd of gerapporteerd?
Het project is onderdeel van een promotietraject, en resultaten worden gepubliceerd in wetenschappelijke artikelen/journals.
Wat is de verwachte datum van publicatie of rapportage van gegevens (maand-jaar)?
Eerste helft van 2021
Overige opmerkingen:
HomeNaar GGD GHOR Kennisnet