Nieuwsbericht

Drie onderzoeken naar alleenstaande minderjarige vreemdelingen gepubliceerd

22 januari 2019 | 2 minuten lezen

In de afgelopen periode zijn er drie onderzoeken over alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) uitgevoerd, te weten: 1) een onderzoek naar de redenen waarom amv ervoor kiezen in Nederland asiel aan te vragen, 2) een evaluatie van het nieuwe amv-opvangmodel en 3) een onderzoek naar de kwaliteit van de opvang en begeleiding van amv. Hieronder wordt elk onderzoek kort beschreven en de resultaten weergegeven.

Onderzoek achtergrond beweegredenen amv’s

Het Wetenschappelijk- en Onderzoekscentrum van het ministerie van Veiligheid en Justitie (WODC) heeft in oktober 2018 het Engelstalige rapport ‘Unaccompanied minor asylumseekers in the Netherlands: choice or chance?’ gepubliceerd.

Het rapport (met een Nederlandse samenvatting op bladzijde 93-99) is gebaseerd op een onderzoek naar de push en pull factoren die een rol speelden in de migratie van amv die in 2015 naar Nederland kwamen en geeft een beeld van de beweegredenen van deze groep amv. Uit interviews met 45 Syrische, Eritrese en Afghaanse amv blijkt dat slechts een minderheid van de amv Nederland al bij het vertrek als bestemming zag; geen van de Afghaanse amv, slechts een minderheid van de Eritrese amv en enkele Syrische amv hadden bij aanvang de intentie om naar Nederland te komen. Minderjarigen die Nederland al als bestemming zagen bij hun vertrek, waren meestal goed geïnformeerd. De voornaamste redenen voor hen om voor Nederland te kiezen waren de snellere en makkelijkere asiel- en gezinsherenigingsprocedures in vergelijking met andere landen, toekomstmogelijkheden voor studie en werk en het bestaan van een sociaal netwerk.

Evaluatie nieuw amv-opvangmodel

Het nieuwe opvangmodel beoogde om alle amv opvang te bieden in een kleinschalige opvanglocatie conform hun toekomstperspectief (al dan niet een verblijfsvergunning).  

Het nieuwe opvangmodel (in werking getreden in januari 2016) is in november 2018 door ABDTOPConsult in opdracht van het ministerie van VenJ geëvalueerd. De resultaten zijn terug te lezen in het rapport Evaluatie nieuw opvangmodel alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Doel van de evaluatie was te onderzoeken of de doelen van het nieuwe opvangmodel zijn behaald en of er een kwalitatieve verbetering van de opvang heeft plaatsgevonden. Dit is gelukt. Daarnaast was het doel om amv zoveel mogelijk in dezelfde omgeving of regio te laten verblijven, wanneer zij verhuizen voor hun achttiende verjaardag, zodat zij zoveel mogelijk hun netwerk kunnen behouden. Het is niet duidelijk of dit doel is behaald, omdat het aantal regio- of gemeentegrens overschrijdende verhuisbewegingen van amv niet wordt bijgehouden.

De onderzoekers concluderen dat het nieuwe opvangmodel meer mogelijkheden biedt voor maatwerk en heeft geleid tot verbeterde expertise van mentoren en begeleiders. Vooral voor amv met een verblijfsvergunning. In kleine woonvoorzieningen waar amv verblijven zonder verblijfsvergunning kan een negatieve sfeer ontstaan

Zorgpunten en aanbevelingen

Hoewel onderwijsdeelname van amv met het nieuwe opvangmodel is verbeterd, blijft schoolverzuim onder amv relatief hoog. De onderzoekers menen dat een nog kleinschaligere opvang voor de groep zonder verblijfsvergunning zou kunnen bijdragen aan een betere begeleiding naar terugkeer. Daarnaast is een belangrijk punt van aandacht dat de amv met een verblijfsvergunning bij het bereiken van de achttienjarige leeftijd op zichzelf komen te staan en dat velen niet zelfstandig genoeg zijn om opleiding, werk, sociaal netwerk en financiën op orde te houden.

Opvang en begeleiding van amv door COA en Nidos

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid hebben gezamenlijk de kwaliteit van de opvang en begeleiding van amv onderzocht. In het rapport Zelfstandig verder? De opvang en begeleiding van alleenstaande minderjarige vreemdelingen constateren zij enerzijds dat de COA- en Nidos-medewerkers betrokken en bevlogen zijn. Zij hebben positieve aandacht voor en interesse in de jongeren. Anderzijds voldoet de kwaliteit van de opvang en begeleiding op meerdere onderdelen niet aan de verwachtingen en is een verbeterslag nodig om ervoor te zorgen dat amv zich optimaal kunnen ontwikkelen en na hun achttiende jaar zelfstandig verder kunnen. Zo wordt er bijvoorbeeld niet altijd schriftelijk overgedragen wanneer een jongere verhuist, wordt er niet altijd een begeleidingsplan opgesteld en wordt er soms te weinig aandacht besteed aan het netwerk van jongeren in het land van herkomst wanneer de jongere geen verblijfsvergunning heeft.

HomeThema'sProfessionals